Op een paar honderd meter van de Markt ligt een plein dat veel bezoekers zien als "het andere plein". Dat is jammer, want de Burg is waar Brugge begon. Hier stond de burcht van de graven van Vlaanderen, hier werd de stad bestuurd, recht gesproken en gebeden. Op geen andere plek in Brugge zie je zoveel eeuwen geschiedenis zo dicht bij elkaar.

Een burcht aan het water

In de 9de eeuw liet Boudewijn I, de eerste graaf van Vlaanderen, hier een versterkte burcht bouwen. Ze lag op een strategische plek aan het water en moest de streek beschermen tegen de invallen van de Vikingen. Rond die burcht groeide een nederzetting, en uit die nederzetting groeide Brugge. Het plein dankt zijn naam dus letterlijk aan de burcht.

Van de burcht zelf is niets meer te zien. Wat bleef, is de rol van de plek: eeuwenlang was de Burg het politieke, juridische en religieuze centrum van Brugge. De Markt was het plein van de handel en de burgers, de Burg dat van de macht.

De verdwenen kathedraal

Wie vandaag op de Burg staat, mist het grootste gebouw dat er ooit stond: de Sint-Donaaskathedraal. Deze grote romaanse en later gotische kerk was eeuwenlang de belangrijkste kerk van de stad.

In 1127 werd graaf Karel de Goede hier tijdens het gebed vermoord. Die moord bracht Vlaanderen in een ware crisis en is een van de best gedocumenteerde gebeurtenissen uit de middeleeuwen, dankzij het verslag van de notaris Galbert van Brugge.

Op het einde van de 18de eeuw, onder het Franse bewind, werd de kathedraal verkocht en afgebroken. Vandaag geven lijnen in de bestrating aan waar ze ooit stond, en in de kelder van het hotel aan het plein kan je nog resten van de funderingen zien.

Wat zie je op de Burg?

Het Stadhuis

Het Brugse Stadhuis werd gebouwd tussen 1376 en 1421 en is een van de oudste gotische stadhuizen van de Lage Landen. De gevel met zijn torentjes, hoge vensters en beelden van graven en gravinnen van Vlaanderen werd een voorbeeld voor andere stadhuizen, onder meer in Brussel en Leuven.

Binnen is de Gotische Zaal het hoogtepunt: een indrukwekkend houten gewelf en muurschilderingen uit de 19de eeuw die de geschiedenis van Brugge vertellen. Hier vergadert vandaag nog altijd de gemeenteraad.

De Heilig-Bloedbasiliek

In de hoek van het plein staat een van de bijzonderste kerken van Brugge, eigenlijk twee kapellen boven elkaar. De onderste, de Sint-Basiliuskapel, is romaans en dateert uit de 12de eeuw. Ze is sober, donker en een van de best bewaarde romaanse ruimtes van Vlaanderen. De bovenste kapel werd gotisch opgetrokken en in de 19de eeuw rijk versierd.

Daar wordt de relikwie van het Heilig Bloed bewaard, een stukje stof dat volgens de overlevering bloed van Christus bevat. Volgens de legende bracht graaf Diederik van den Elzas het in de 12de eeuw mee van een kruistocht. Historici denken eerder dat de relikwie in de 13de eeuw uit Constantinopel kwam. Elk jaar op Hemelvaartsdag trekt de Heilig-Bloedprocessie door de stad, een traditie die op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed staat.

Het Brugse Vrije

Naast het Stadhuis staat het paleis van het Brugse Vrije, het bestuur van het platteland rond Brugge. De gevel aan de Burg dateert uit de 18de eeuw, maar de achtergevel aan de reie is nog laatgotisch.

Binnen vind je de Renaissancezaal met de beroemde schouw van Karel V, een monumentaal houtsnijwerk uit de 16de eeuw ter ere van de keizer en zijn overwinning op de Franse koning.

De Oude Civiele Griffie

Het kleine, rijk versierde gebouw naast het Stadhuis is de Oude Civiele Griffie, gebouwd in de 16de eeuw. Het is een van de vroegste renaissancegebouwen in Brugge, en je ziet er de nieuwe stijl uit Italië voor het eerst op een Brugse gevel opduiken.

De Proosdij

Aan de noordkant van het plein staat de Proosdij, het barokke huis van de proost van de Sint-Donaaskathedraal uit de 17de eeuw. Met zijn zware vormen en beelden is het een mooi contrast met de gotiek van het Stadhuis.

De Blinde-Ezelstraat

Onder het boogje tussen het Stadhuis en de Oude Civiele Griffie loopt de Blinde-Ezelstraat naar de Vismarkt. Over de naam bestaan verschillende verhalen, en de gids vertelt je met plezier welke hij het meest gelooft.

Tips voor je bezoek

Kom vroeg of 's avonds. Overdag staan er vaak groepen op het plein. 's Avonds, als de gevels verlicht zijn, is de Burg op zijn mooist.

Bezoek beide kapellen van de basiliek. Veel bezoekers zien alleen de bovenste kapel. Stap ook binnen in de romaanse onderkapel: het contrast is groot.

Kijk naar de gevels. Op de Burg zie je romaans, gotisch, renaissance en barok naast elkaar. Het is een openluchtles architectuurgeschiedenis.

Wandel verder naar de Vismarkt en de Rozenhoedkaai. Via de Blinde-Ezelstraat sta je in een paar minuten aan het water.

De Burg met een gids

De Burg is een plein dat je moet leren lezen. Zonder uitleg zie je mooie gevels. Met een gids zie je een burcht, een kathedraal die er niet meer is, een moord die Vlaanderen op zijn grondvesten deed daveren, en een stad die zich via haar gebouwen aan de wereld liet zien.

De Burg staat op de route van al mijn privéwandelingen, en ook de fietstocht door de stad komt er langs. Altijd privé, voor groepen van 1 tot 20 personen, en op jouw tempo.

Boek hier je tour en ontdek waar Brugge begon.